Biografiese
inligting
DIEDERIK
JOHANNES (D.J.) OPPERMAN
is op 29 September 1914 op ’n plaas
naby Dundee in KwaZulu-Natal gebore.
Hy gaan skool op Estcourt en
Vryheid. Hy verwerf in 1935 ’n
MA-graad aan die Universiteit van
Natal in Pietermaritzburg en sy
doktorsgraad in 1953 aan die
Universiteit van Kaapstad. Hy hou
skool in Pietermaritzburg en
Johannesburg, is van 1946 tot 1948
’n joernalis by Die Huisgenoot
in Kaapstad, en gee 10 jaar lank
klas aan die Universiteit van
Kaapstad. D.J. Opperman is van 1960
tot 1979 ’n professor in Afrikaanse
letterkunde aan die Universiteit van
Stellenbosch. In dié tyd is hy in
beheer van die beroemde
Letterkundige Laboratorium. D.J.
Opperman het in 1981 ’n beroerte
gehad en sterf op 22 September 1985
op Stellenbosch.
D.J.
Opperman, een van die bekendste
Afrikaanse digters, se
debuut-digbundel, Heilige beeste,
verskyn in 1945 en word in 1947 met
die Hertzogprys vir poësie bekroon.
Hy ontvang daarna nog drie keer die
Hertzogprys: Periandros van
Korinthe (vir drama, 1956),
Voëlvry (vir drama, 1969) en
Komas uit ’n bamboesstok (vir
poësie, 1980). Hy ontvang ook die
CNA-prys, WA Hofmeyr-prys en Louis
Luyt-prys vir Komas uit ’n
bamboesstok. Opperman was
eweneens bekend as samesteller van
bloemlesings en die bekendste
voorbeelde hiervan is Groot
Verseboek (die eerste een het in
1956 verskyn) en Kleuterverseboek.
In 2000 verskyn die bundel
Sonklong oor Afrika waaraan hy
ten tyde van sy dood gewerk het.
Het jy geweet?
- In
1976 verkeer hy sewe maande lank
as gevolg van lewersirrose in ’n
komatose toestand, waaruit hy
merkwaardig genoeg herstel. Die
outobiografiese bundel Komas
uit ’n bamboesstok (1979)
handel oor dié tydperk.
- Die
Letterkundige Laboratorium was
’n soort werkwinkel in die
Afrikaanse poësie vir
ontluikende digters en skrywers.
’n Paar bekende digter, skrywers
en letterkundiges wat dit
bygewoon het, is Lina Spies,
Daniel Hugo, Erika
Murray-Theron, Joan Hambidge,
Fanie Olivier, Marlene van
Niekerk, Etienne Britz en Louise
Viljoen.
- Sy
dogter, Trienke Laurie, is ook
’n digter en sy het in 1997 die
Ingrid Jonker-prys vir haar
debuutbundel, Skietspoel,
ontvang.
- Hy het
drie versdramas geskryf:
Periandros van Korinthe
(1955), Vergelegen (1956)
en Voëlvry (1968).
- Hy was
baie betrokke by die tydskrif
Standpunte en was ook ’n
belangrike manuskripkeurder vir
Nasionale Pers, Human & Rousseau
en Tafelberg.
Boeke steeds in druk
Kleuterverseboek, Tafelberg
(2010)
Periandros van Korinthe,
Tafelberg (2001)
Joernaal van Jorik,
Tafelberg (2001)
Sonklong oor Afrika,
Tafelberg (2000)
Bekronings
Hertzogprys
vir poësie (1947) – Heilige
beeste
WA Hofmeyr-prys (1954) –
Periandros van Korinthe
WA Hofmeyr-prys (1956) – Blom en
baaierd
Hertzogprys vir drama (1956) –
Periandros van Korinthe
CNA-prys (1964) – Dolosse
WA Hofmeyr-prys (1966) – Dolosse
Eredoktorsgraad van Universiteit van
Natal (1968)
Hertzogprys vir drama (1969) –
Voëlvry
Eredoktorsgraad van Universiteit van
Stellenbosch (1976)
Hertzogprys vir poësie (1980) –
Komas uit ’n bamboesstok
CNA-prys (1980) – Komas uit ’n
bamboesstok
WA Hofmeyr-prys (1980) – Komas
uit ’n bamboesstok
Louis Luyt-prys (1980) – Komas
uit ’n bamboesstok
Eredoktorsgraad van Universiteit van
Kaapstad (1980)
Eredoktorsgraad van Universiteit van
Pretoria (1982)
Gustav Preller-prys vir Literêre
kritiek (1985)
Lys van publikasies
Poësie
1945 Heilige beeste,
Nasionale Pers
1947 Negester oor Ninevé,
Nasionale Pers
1949 Joernaal van Jorik,
Nasionale Pers
1950 Engel uit die klip,
Nasionale Boekhandel
1956 Blom en baaierd,
Nasionale Boekhandel
1963 Dolosse, Nasionale
Boekhandel
1964 Kuns-mis, Human &
Rousseau
1970 Edms. Bpk, Human &
Rousseau
1979 Komas uit ’n bamboesstok,
Human & Rousseau
1987 Versamelde poësie,
Tafelberg
2000 Sonklong oor Afrika,
Tafelberg
Samesteller en
bloemlesings
1946 Stiebeuel; ’n bloemlesing
(met F.J. le Roux), Nasionale Pers
1951 Junior verseboek,
Nasionale Boekhandel.
1955 Senior verseboek,
Nasionale Boekhandel
1956 Groot Verseboek,
Tafelberg
1958 Verseboek vir standerd VI
(met J.A. Heyl), Nasionale
Boekhandel
1959 Klankies vir kleintjies
(met H.J. van Zyl), Nasionale
Boekhandel
1959 Klein verseboek,
Nasionale Boekhandel
1959 Wiggelstok, Nasionale
Boekhandel.
1960 Afrikaanse digkuns (met
H.J. van Zyl), Via Afrika.
1961 My tweede verseboek:
Standerd II (met C.B. Linder),
Nasionale Boekhandel
1961 My derde verseboek: Standerd
III (met C.B. Linder), Nasionale
Boekhandel
1961 My vierde verseboek:
Standerd IV (met C.B. Linder),
Nasionale Boekhandel
1964 My eerste verseboek:
Standerd I (met C.B. Linder),
Nasionale Boekhandel
1965 Stiebeuel 2; ’n bloemlesing
(met F.J. le Roux), Nasionale
Boekhandel
1966 Dubbelloop. Afrikaanse en
Nederlandse gedigte (met C.J.M.
Nienaber), Nasionale Boekhandel
1966 Kleuterverseboek,
Nasionale Boekhandel
1968 Die gees van die wingerd
/ Spirit of the vine: Republic of
South Africa, Human & Rousseau
1984 My Afrikaanse verseboek: ’n
ruim keuse vir meertalige leerlinge
(met M.A. Basson en E.
Stumpf),Tafelberg
1985 Skakering (met G.H.J.
Coetzee), Tafelberg.
Drama
1955 Periandros van Korinthe,
Nasionale Boekhandel.
1956 Vergelegen, Nasionale
Boekhandel
1968 Voëlvry, Human &
Rousseau
Uittreksel uit resensie
“Die
Kleuterverseboek bevat kosbare,
oorgelewerde erfgoed, vertaalde,
verwerkte leengoed en talle
sprankelende nuutskeppinge uit die
heel beste van ons
‘gemeenskapskuns’. Dit is ’n
onmisbare toevoeging tot die
betreklik klein skat van Afrikaanse
klassieke kinderlektuur. Elke gesin
en elke kind is armer daarsonder.”
– Marina le Roux, Die Burger
(2000) |